Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde Ankara’da gerçekleştirilen Türk Devletleri Teşkilatı’nın 13. Zirvesi’nde Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in açıklamaları dikkat çekti.
Tokayev, Türk devletleri arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtirken, Rusya’nın da teşkilatın faaliyetlerine dahil edilmesi konusunda öneride bulundu.
Rusya’nın TDT+ iş birliği formatına katılabileceğini veya gözlemci statüsüyle teşkilatın etkinliklerinde yer alabileceğini dile getiren Tokayev, bunun hem doğru hem de adil bir yaklaşım olacağını ifade etti.
“RUSYA’NIN KATILIMI HEPİMİZE YARAR SAĞLAR”
Rusya’nın Türk dünyasıyla uzun yıllardır yakın ilişkiler içinde olduğunu vurgulayan Tokayev, bu ülkenin pek çok Türk topluluğuna ev sahipliği yaptığını hatırlattı.
Kazakistan Cumhurbaşkanı, Rusya ile olan ilişkilerin geliştirilmesinin tüm taraflar açısından olumlu sonuçlar doğuracağına inandığını savundu.
Tokayev, teşkilatın uluslararası konumunun güçlenmesi için Rusya’nın katılım isteğine olumlu bakılması gerektiğini söyledi.
RUS DİLİNDEKİ TÜRKÇE KELİMELERİ VURGULADI
Tokayev, konuşmasında Rusya ile Türk dünyası arasındaki tarihsel ve kültürel bağlara da dikkat çekti.
Rusya topraklarında tarih boyunca birçok Türk halkının yaşadığını ifade eden Tokayev, Rusçada Türkçe kökenli pek çok kelimenin bulunduğunu aktardı.
Kazakistan Cumhurbaşkanı ayrıca Rusya’nın yürüttüğü “Altay – Türk Medeniyetinin Beşiği” projesine değinerek Kazakistan’ın bu girişimi desteklediğini belirtti.
TAM ÜYELİK DEĞİL, İKİ AYRI KATILIM SEÇENEĞİ
Tokayev’in açıklamalarında öne çıkan bir nokta, Rusya için doğrudan tam üyelik yerine iki farklı iş birliği seçeneği sunması oldu.
Bunlardan ilki Rusya’nın TDT+ formatına dahil edilmesi, diğeri ise teşkilatın etkinliklerine gözlemci olarak katılmasıdır.
Bu öneri, Rusya’nın Türk Devletleri Teşkilatı’na katıldığı ya da üyelik sürecinin resmi olarak başladığı anlamına gelmiyor.
“TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI ASKERÎ BİR İTTİFAKA DÖNÜŞMEMELİ”
Tokayev, zirvede teşkilatın geleceğine dair değerlendirmelerde de bulundu.
Türk Devletleri Teşkilatı’nın askeri bir ittifak olmadığını vurgulayan Kazakistan Cumhurbaşkanı, gelecekte de böyle bir yapıya dönüşmemesi gerektiğini belirtti.
Bu tutumun Kazakistan’ın görüşü olduğunu ifade eden Tokayev, teşkilatın ekonomik, siyasi ve kültürel iş birliğine odaklanmasının önemine dikkati çekti.
TÜRK DEVLETLERİ ARASINDA TİCARET YÜZDE 40 ARTTI
Tokayev, Kazakistan’ın Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkelerle ticaret hacminin 2026 yılında yaklaşık 10 milyar dolara ulaşacağını açıkladı.
Bu rakamın geçen yıla göre yüzde 40 artış gösterdiğini belirten Tokayev, ekonomik ilişkilerin daha da geliştirilmesi için yeni adımlar atılması gerektiğini söyledi.
Kazakistan Cumhurbaşkanı ayrıca 2027-2031 dönemini kapsayan TDT stratejisinin hızlıca kabul edilmesi çağrısında bulundu.
TÜRKİYE DÖNEM BAŞKANLIĞINI DEVREDEN ALDI
Ankara’da gerçekleştirilen zirvede Türk Devletleri Teşkilatı’nın dönem başkanlığı Azerbaycan’dan Türkiye’ye geçti.
Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’ın üye olduğu teşkilatta Macaristan, Türkmenistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti gözlemci statüsünde bulunuyor.
Tokayev’in Rusya ile ilgili önerisi konusunda diğer üye ülkelerin nasıl bir tutum sergileyeceği henüz netleşmedi.